در باغ‌ های انار ترش

رؤیا سیدرییسی

محمود كلت به دست بر فرش اخرايي خانه سبز میخکوب ايستاده بود. بعد انگار در خواب راه مي‌رود، راه افتاد سمت در ولي یک قدم برنداشته، برگشت. در كنج ديوار، كنار صندلي واژگون، مردي فريدون را كه شره‌هاي خون از تن‌اش بيرون مي‌زد، در آغوش گرفته بود. ناله¬ می¬کرد: «چه كردي! چه كردي!»
اتاق پر از بوي خون تازه بود كه به در و دیوار و شيشه پاشيده شده بود. مرد ديگری نیز كنار پنجره، بي‌حركت ایستاده، نگاهش را به فريدون دوخته بود. محمود با چشم های خالی از نگاه، دستي كه كلت را در خود مي‌فشرد بالا آورد و انگار يك‌باره توانش را براي نگه‌داشتن آن از دست داد. كلت با ضربه‌ بر فرش كه بيشترِ خانه‌هاي سبزش از خون سرخ شده بود، جلو پايش افتاد. برگشت، به سمت در رفت، باز‌ش كرد و بي‌آن‌كه ببندد، پا به ايوان گذاشت. ادامه‌ی خواندن

متشکرم خانوم

نویسنده: لنگستون هیوز
مترجم: رضا ستوده

لنگستون هیوز مشاغل متفاوتی داشت که مدام او را از زادگاهش در جابلین ایالت میسوری دور می‌کرد. مشوق اصلی او در خواندن کتاب، مادرش بود که او را اغلب به کتابخانه می‌برد. پس از آن‌که والدینش از هم جدا شدند هیوز برای ادامه زندگی نزد مادر بزرگ مادری‌اش رفت. او نیز در شغل آتی هیوز تأثیر زیادی داشت چرا که داستان‌گوی خوبی بود و اغلب درباره‌ی روزهای بردگی سیاهان برای لنگستون جوان صحبت می‌کرد. تأثیر مادر و به خصوص مادربزرگ که برای سیاهپوستانی که آن زمان با زبان تحقیرآمیز نگرو خوانده می‌شدند، احترام زیادی قایل بود، در تمام نوشته‌های هیوز هویداست. ادامه‌ی خواندن

نقد و بررسی کتاب

خاستگاه یا خواستگاه؟
نگاهی به مجموعه شعر
بادبادک‌های روزنامه‌ای
مزدک پنجه ای

علی‌رضا پنجه‌ای
“مزدک” خود ِ شاعرانه را در اتمسفر شعر رها می‌کند، خود ِ شاعرانه‌ای که در لفاف شوریدگی و شاعرانگی پیچیده شده است.
در این “گونه” و Genreشاعرانگی، مهندسی شعر- چه به لحاظ شکل و چه مضمون و متن- بر اساس درونیات و اندوخته‌های درونی شده در شـاعر، محقق می‌شود؛ یعنی هـوش ژنتیکی و جوششِ مهنـدسی است و اندوختـه‌های هوشی شاعر کوششی نیـز در خدمت مهنـدسی ذاتِ جوششی اوست. ادامه‌ی خواندن

کتاب‌ها و نشریه‌های رسیده

زندگینامه مفاخر و مشاهیر گیلان
• محمد ابراهیم گوهریان
• ناشر: انتشارات کتاب گوهریان
• چاپ نخست: 1393، 304 ص، رقعی
• قیمت: 25000 تومان
کتاب «زندگینامه مفاخر و مشاهیر گیلان» در هفت فصل تألیف و تدوین شده است، در فصل اول مفاخر و مشاهیر علمی، در فصل دوم مفاخر و مشاهیر پزشکی، در فصل سوم مفاخر و مشاهیر فرهنگی، در فصل چهارم مفاخر و مشاهیر هنری، در فصل پنجم مفاخر و مشاهیر ورزشکار، در فصل ششم مفاخر و مشاهیر نیکوکار و در فصل هفتم مفاخر و مشاهیر دیگر آمده است. شرح حال‌ها دارای عکس و تصویر است و مؤلف در آغاز کتاب این قول را داده، شرح حال بقیه مشاهیر و رجال را در کتابی دیگر گردآوری نماید. ادامه‌ی خواندن

داستان

مال دهات اطراف
هادی غلام‌دوست
نزدیک پیکان سفید به شوهرم گفتم: همین‌جا منتظر باش، زود برمی‌گردم.
وقتی از درِ نیمه‌باز رفتم توی راهرو و از چند پله بالا رفتم، درِ مطب بسته بود. در را که زدم، پیرزنی سیاه چُرده و نحیف با کودکی به بغل در را به رویم باز کرد. حالا توی اتاق انتظار من بودم و پیرزن و کودک و یک زن جوان. ادامه‌ی خواندن

چای، گپ، فرهنگ

فرهنگ و توسعه
گفت‌وگو با محمدابراهیم گوهریان
مدیر مؤسسه‌ی مطالعات و پژوهش‌های تجارت جهانی
مؤسسه‌ی مطالعات و پژوهش‌های تجارت جهانی گوهریان با چه انگیزه‌ای تأسیس شد؟
مؤسسه‌ی مطالعات و پژوهشهاي تجارت جهاني گوهريان در سال 1360 بوسيله‌ي محمدابراهيم گوهريان با هدف انجام مطالعات و تحقيقات به منظور تدوين مجموعهاي از كتب جامع آموزشي علمي- كاربردي در زمينههاي تجارت جهاني و گردشگري بين‌المللي از طريق تأليف و ترجمه كتب مربوط بنيانگذاري شد و در سال 1385 بهطور رسمي و قانوني به ثبت رسيد. ادامه‌ی خواندن

الابانه هوسمی

نخستین متن گیلکی در تاریخ ایران

سید رضا فندرسکی

در بخش نخست این مقاله به معرفی شخصیت و آثار شیخ ابوجعفر هوسمی پرداخته شد. در این بخش به معرفی تفصیلی مهمترین اثر وی یعنی «الابانه» می‌پردازیم. کتاب الابانه به دلایل مختلف دارای اهمیت و جایگاه ویژه‌ای در تاریخ گیلان و نیز تاریخ تشیع زیدی می‌باشد. این کتاب در حقیقت یک دوره کامل فقه شیعی زیدی است که در مورد همه مباحث و مسایل فقهی سخن گفته و نظرات ناصرکبیر ملقب به اطروش را در آن ارایه کرده است. شایان ذکر است که از قرن سوم و با ورود تشیع زیدی به شرق گیلان و به ویژه هوسم نحله فقهی «قاسمیه» از طریق غرب طبرستان بویژه رویان در این مناطق رواج یافت. این طریقه فقهی منسوب به شخصی به نام قاسم بن ابراهیم الرّسی (متوفی به سال 246) از علمای بزرگ تشیع زیدی یمن بود .
با ورود ناصر کبیر به گیلان در اواخر قرن سوم وی بنا به ضرورت‌های اجتماعی و جغرافیایی گیلان تغییراتی را در فقه زیدی به وجود آورد که منجر به ایجاد نحله فقهی تازه‌ای شد که به تدریج به «ناصریه» شهرت یافت. این فرقه فقهی تازه در مسایلی مانند طلاق، طهارت و ارث اختلافاتی با فرقه قاسمیه داشت. در حالی‌که فرقه قاسمیه در میان دیلمیان و ساکنان نواحی کوهستانی گیلان رواج داشت، فرقه ناصریه در میان گیل‌های ساکن جلگه رواج پیدا کرد. مدتی پس از مرگ ناصر ابوجعفر هوسمی که خود با سه واسطه شاگرد ناصر محسوب می‌شد آراء و نظرات فقهی وی را گردآوری و در قالب کتاب الابانه به زبان عربی به پیروان فقه ناصری ارایه کرد. وی مجتهدی برجسته بود و در دوره حکومت ابوطالب الناطق بالحق (م 424) از حاکمان مشهور زیدی در شرق گیلان و غرب طبرستان ریاست دستگاه قضاء را بر عهده داشت . ادامه‌ی خواندن

یادداشت

شادروان استاد پورداود
و «خاطرات سعدالله خان درویش»
سید جعفر مهرداد
پدر سعدالله درویش، میرزا سلیمان درویش سالیان دراز منشی مخصوص سپهسالار تنکابنی محمدولی‌خان (دارای القاب امیر اکرم- سردار اکرم- نصرالسلطنه- سردار معظم- سپهدار اعظم و سپهسالار اعظم) بود. محمدولی‌خان بیشتر به القاب نصرالسلطنه، سپهدار اعظم و سپهسالار اعظم شهرت داشت.1
در کتاب «خاطرات سعدالله خان درویش» می‌خوانیم: ادامه‌ی خواندن

پيشينه تاريخي درياي پارس در دوران باستان

مهرداد نوري مجيري
چكيده
در طول تاريخ خليج‌فارس، نه تنها بخشي از خاك ايران محسوب مي‌شده و مالكيت آن در دست ايرانيان بوده است، بلكه به اذعان تمام منابع تاريخي اين پهنه آبي با عناويني چون خليج‌فارس، خليج عجم و درياي فارس شناخته شده و به مثابه يك راه آبي دريايي از آغاز تاريخ موقعيت برجسته سياسي مهمي را در منطقه داشته است و به نوعي خاستگاه تمدن‌هاي بزرگ خاور باستان با پيشينه چند هزار ساله است. اين نام در طول تاريخ به اشكال مختلفي چون سينوس پرسيكوس، ماره پرسيكوم، پرسيكوم كاي تاس، آكواروم پرسيكوس وجود داشته و از زمان پيدايش امپراطوري پارس در صحنه سياسي بين‌المللي و از 2500 سال تاكنون هيچ مدرك و سند تاريخي وجود ندارد كه جز نام پارس نام ديگري روي اين دريا به ثبت رسيده باشد. اين منطقه آبي همواره براي ايرانيان، كه صاحب حكومت مقتدر بوده و امپراطوري آنها در قرن‌هاي متوالي بسيار گسترده بود، هم از نظر اقتصادي و هم نظامي، اهميت خارق‌العاده داشت و آنان از اين طريق مي‌توانستند با كشتي‌هاي خود به درياي بزرگ دسترسي يابند و به اهداف خود جامه عمل بپوشانند، دريانوردي و تسلط بر راه آبي سبب پيدايي و رشد تمدن بازرگاني دريايي و ايجاد دولت‌هايي چون عيلام، آكاده سور، كلده، بابل و آشور شد.
واژگان كليدي: درياي پارس، پيشينه تاريخي، ايران باستان، دوره اسلام، نژاد، زبان، دين.
ادامه‌ی خواندن

فصلنامه سیاسی- ادبی- فرهنگی