بایگانی دسته بندی ها: گيلان ما

یادداشت

شادروان استاد پورداود
و «خاطرات سعدالله خان درویش»
سید جعفر مهرداد
پدر سعدالله درویش، میرزا سلیمان درویش سالیان دراز منشی مخصوص سپهسالار تنکابنی محمدولی‌خان (دارای القاب امیر اکرم- سردار اکرم- نصرالسلطنه- سردار معظم- سپهدار اعظم و سپهسالار اعظم) بود. محمدولی‌خان بیشتر به القاب نصرالسلطنه، سپهدار اعظم و سپهسالار اعظم شهرت داشت.1
در کتاب «خاطرات سعدالله خان درویش» می‌خوانیم: ادامه‌ی خواندن

پيشينه تاريخي درياي پارس در دوران باستان

مهرداد نوري مجيري
چكيده
در طول تاريخ خليج‌فارس، نه تنها بخشي از خاك ايران محسوب مي‌شده و مالكيت آن در دست ايرانيان بوده است، بلكه به اذعان تمام منابع تاريخي اين پهنه آبي با عناويني چون خليج‌فارس، خليج عجم و درياي فارس شناخته شده و به مثابه يك راه آبي دريايي از آغاز تاريخ موقعيت برجسته سياسي مهمي را در منطقه داشته است و به نوعي خاستگاه تمدن‌هاي بزرگ خاور باستان با پيشينه چند هزار ساله است. اين نام در طول تاريخ به اشكال مختلفي چون سينوس پرسيكوس، ماره پرسيكوم، پرسيكوم كاي تاس، آكواروم پرسيكوس وجود داشته و از زمان پيدايش امپراطوري پارس در صحنه سياسي بين‌المللي و از 2500 سال تاكنون هيچ مدرك و سند تاريخي وجود ندارد كه جز نام پارس نام ديگري روي اين دريا به ثبت رسيده باشد. اين منطقه آبي همواره براي ايرانيان، كه صاحب حكومت مقتدر بوده و امپراطوري آنها در قرن‌هاي متوالي بسيار گسترده بود، هم از نظر اقتصادي و هم نظامي، اهميت خارق‌العاده داشت و آنان از اين طريق مي‌توانستند با كشتي‌هاي خود به درياي بزرگ دسترسي يابند و به اهداف خود جامه عمل بپوشانند، دريانوردي و تسلط بر راه آبي سبب پيدايي و رشد تمدن بازرگاني دريايي و ايجاد دولت‌هايي چون عيلام، آكاده سور، كلده، بابل و آشور شد.
واژگان كليدي: درياي پارس، پيشينه تاريخي، ايران باستان، دوره اسلام، نژاد، زبان، دين.
ادامه‌ی خواندن

بررسی امنیت اجتماعی در گردشگری شهری

معصومه میرغروی

چکیده:
در ﺟﻬﺎن اﻣﺮوزه اﻣﻨﯿﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ عامل در ﺗﺪوﯾﻦ اﺳﺘﺮاﺗﮋيﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮔﺮدﺷﮕﺮي در ﺟﻬﺎن ﺑﻪ ﺷﻤﺎر آﻣﺪه و ﺑﺎ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﮔﺮدﺷﮕﺮي راﺑﻄﻪ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ دارد. سرآمد انواع گردشگری‌ها و پرمشتری‌ترین آنها گردشگری شهری است؛ به طوری‌که، با توجه به جایگاه ویژه شهر، در بسیاری از کشورهای موفق در این صنعت، شهر پایه و اساس توسعه گردشگری است. بدین منظور، بسیاری از شهرها درصددند تا از ویژگی‌ها و امکانات خاص شهر خود سود برده و از مزایای جلب توریست شهری بهره گیرند. گردشگري مانند يك محصول اقتصادي وابسته به نظام عرضه و تقاضا است، که در چارچوب عرضه به عنوان محصول گردشگري در مناطق مختلف می‌توان به جاذبه‌ها، دسترسي به تأسيسات و تسهيلات زيربنايي، خدمات مهمان‌نوازي، عناصر سازماني و نهادي اشاره کرد. در اين ميان، يكي از عوامل و شاخص‌هاي اساسي، كه تأثيرات مستقيم زيادي بر گردشگري داشته، امنيت گردشگري است، که مي‌توان گفت، بعد از عامل جاذبه، مهمترين عامل شكل‌گيري محيط گردشگري می‌باشد. در واقع، احساس آرامش و امنیت شاید مهم‌ترین دلیل برای سفر کردن است. تحقیق در این ﭘﮊوهش ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ اﻣﻨﯿﺖ اجتماعی عاملي ﺗﻌﯿﯿﻦ‌ﮐﻨﻨﺪه در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮔﺮدﺷﮕﺮي شهری است.
ادامه‌ی خواندن

هنر منبت‌کاری لاهیجان در دوران صفوی

(معرفی اثر 3312 گنجینه اسلامی موزه ملی ایران)
مجید ساریخانی
چکیده
منبت‌كاري از شاخه‌هاي صنايع‌دستي وابسته به آرايه‌هاي چوبي است كه در دوره‌هاي مختلف تاريخي ايران چه قبل و چه بعد از اسلام به كار برده شده است و داراي تقسيم بنديهاي گوناگون از نقطه نظرهاي تكنيكي و تزييني است. این پژوهش تلاش دارد به معرفی و تحلیل یک اثر منبت‌کاری دوره صفوی لاهیجان بپردازد که در گنجینه‌ی اسلامی موزه‌ی ملی ایران نگهداری می‌شود. پیش فرض آن است که محتوای نقشمایه‌های رایج بر درب چوبی لاهیجان بیان کننده مضامین ارزشمندی از هنر بومی لاهیجان با تأکید بر تکنیک منبت‌کاری است. نتیجه بیانگر آن است که درب چوبی منبت‌کاری شده لاهیجان از تکنیک‌های تزیینی و ساخت رایج در منبت دوره صفوی بهره برده شده است و نقشمایه‌های آن نقوش اسلیمی و گیاهی و کتیبه‌نگاری است که به تأثیرپذیری از سنت رایج در منبت‌کاری ایران در این برهه از زمان است.
ادامه‌ی خواندن

غزل: صدای سخنِ عشق

کاظم سادات اشکوری
چکیده
از میان قالب‌های قصیده، مثنوی، ترجیع‌بند، مسمط، دوبیتی و… رباعی و غزل جایگاه ویژه‌ای دارند. برای این که در رباعی نظم ساختاری خاصی حاکم است و در غزل اندیشه‌ای که از احساس و عاطفه نشأت می‌گیرد، به ویژه هنگامی که شاعر به معنی واقعی آن، یعنی عاشقانه بودن، رو‌می‌آورد.
یان ریپکا از ارتباط غزل با رشد شهرها سخن به میان می‌آورد و شاملو، برخلاف آنچه از عنوان مقاله‌ی او استنباط کرده‌اند، غزل را نفی نمی‌کند. به هر حال وقتی کمی تأمل کنیم نتیجه می‌گیریم که از میان قالب‌های متنوع شعری، غزل نه تنها فراموش نشده است بلکه هنوز هوادارانی دارد و گمان می‌کنم راز ماندگاری آن را در عاشقانه بودن و نیز به مسائل حاشیه‌ای نپرداختن، باید جست‌وجو کرد.

واژه‌های کلیدی: قالب‌های شعر، غزل، غزل و رشد شهرها، تک‌غزل‌ها، غزل نو.

ادامه‌ی خواندن

سوگنامه

«کار گلچینِ فلک، گرچه همه یغما بود لیک این‌بار گلی چید که بی‌همتا بود»؟
جناب دکتر فایق عزیز، چه می‌توانم با تو گفتن که آتش درونت را شعله‌ورتر نکند. غم بزرگی در درونت لانه کرده است، غمی که ذرّه ذرّه‌ی وجودت را می‌جَود، و تو می‌خواهی ناله سر دهی، فریاد کنی تا از سنگینی طاقت‌شکن آن بکاهی، امّا هجوم بی‌اَمان سوگ از دست دادن همسر، راه بر تو می‌بندد. راستش این‌که چون از بی‌شکیبی‌ات می‌هراسید، بیم آن داشتم که زبان به تسلیت‌ات بگشایم. زیرا نه تنها سخنِ من، بل هیچ واژه‌ای، حتّی در قالب مهرآمیزترین و دلسوزانه‌ترین بیان همدردی نمی‌تواند از آتش درونت بکاهد. ادامه‌ی خواندن

دکتر حسین نوحدانی فیزیکدان، دانشمند انرژی هسته‌ای ***هوشنگ عباسی

دکتر حسین نوحدانی از مفاخر علمی گیلان به سال 1308 خورشیدی در روستای نوحدان لشت‌نشا از توابع رشت دیده به هستی گشود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در رشت و تهران به اتمام رساند و در سال 1331 از دانشگاه علوم دانشگاه تهران در رشته فیزیک لیسانس گرفت.
نوحدانی برای ادامه‌ی تحصیل عازم آلمان شد و در سال 1340 از دانشگاه هامبورگ دکترای فیزیک گرفت و در حین تحصیل دوره‌ی شبانه‌ی الکتروتکنیک مدرسه مهندسی شهر هامبورگ را به پایان برد و در این رشته مدرک مهندسی گرفت. ادامه‌ی خواندن

فراقی جانکاه

بار دیگر دست قهار طبیعت یکی از یاران «گیلان‌ما» را از جمـع دوستـان گـرفت. پس از بـزرگانی چـون استاد میرابوالقاسمی، استاد فرض‌پورماچیانی، این‌بار مهندس احمد محامد، یکی از یاران همیشگی مجلّه، به ملکوت پیوست و جمع دوستانش را در شورا به ماتم نشـاند. او براستی نمونة بارز سکوت و آرامش و نجابت بود، هیچ‌گـاه بی‌جهت و بدون دلیل کلمه‌ای را بر زبان
ادامه‌ی خواندن

زنده‌یاد اللهیار صالح (1277- 1360 ﻫ .ش) و با روایت‌هایی از شادروانان «ایرج افشار» و «دکتر خسرو سعیدی» و… سید جعفر مهرداد

الفضل ما شهدت به الاعداء

متانت و شکیبایی، آزادمنشی، شهامت و بی‌غرضی و سلامت نفس نمونه‌وار زنده‌یاد اللهیار صالح و ایمان و استواری او در وطن‌دوستی و دلبستگی بیش از اندازه به زادگاهش کاشان، زبانزدِ دوستداران و یاران نزدیکش است.
مخالفان سیاسی و حتی دشمنان او هم به این خصایل اخلاقی و شایستگی‌هایش معترف بوده‌اند.
درباره این رجل سیاسی پرهیزکار ایران به جدّ می‌توان گفت «فائق آنکه دشمن آن را اعتراف کند» (مرزبان‌نامه)
مرور اجمالی بر رویدادهای حیات اجتماعی و سیاسی این خدمتگزار خوشنام، ادای دین است به همه کسانی که پس از مرگ، حیات دوباره یافتند و نام نیک بلند به یادگار گذاشتند.
حدیث نیک و بد ما نوشته خواهد شد زمانه را ورقی، دفتری و دیوانیست
چکیده رویدادهای مهم و قابل توجه زندگی و مناصب اداری و سیاسی شادروان اللهیار صالح در دو دوره متمایز یادآوری می‌شود. ادامه‌ی خواندن