سیمای نوروز در شعر گیلکی
۱فروردین۱۳۸۸ موضوع: گيلان ما نویسنده: admin
هوشنگ عباسی
مدخل:
نوروز جشن نوزایی و باروری طبیعت در فرهنگ اقوام ایرانی بهعنوان میراث ملی به اشکال متفاوتامّا یکسان رایج بوده است. آیینهای نوروزی در مناطق مختلف ایران با ویژگیهای جغرافیایی و اقلیمیبا آداب مختص به خود برگزار میشود.
نوروز در گیلان با مراسم و آیینهای بسیار متنوع و گوناگون همراه است. آیینهایی استقبال از نوروزدر گیلان از ماه اسفند آغاز میگردد و قاصدان بهاری با برگزاری نمایشهای آیینی و اجرای سرودهایبهاری به پیشواز نوروز میروند. نوروز خوانان و دستههای «عروسه گولهی»، «رابرچره»، «پیربابو» و«تکمچی» و… از نخستین گروههایی هستند که با اشعار و ترانههای شاد و دلنشین، بهار و نوروز را محلهبه محله و خانه به خانه میبرند و فضای شادیبخشی به وجود میآورند.
نوروزی در شعر گیلکی
نوروز و آیین پیشواز از سال نو، چه در شعرهای فولکلور و فرهنگ عامه و چه در اشعار شاعران محلیسرای گیلان بازتاب شیرین داشته است. در اشعار نوروزخوانان و در نمایش کمدی ـ موزیکال «عروسهگولهی» سرخوان شعر عروسه گولهی را با مضمون زیر شروع میکند:
عروسه گولهی بآردیم
جانه دیلی بآردیم
عروسه گولهی همینا
بیدینا چی نازنینا
و معمولاً پس از خواندن هر بند، همراهان تکرار میکنند:
نوروز ترا موبارک ببه
سال نو موبارک
نوروز در شعر گیلکی با مضامین مختلف در شکل و فرم و موضوع انعکاس داشته است. در قالبهایمختلف عروضی از رباعی و دوبیتی و غزل و ترجیح بند و در شعر نیمایی و سپید و هساشعر در توصیفنوروز و بهار مورد استفادهی شاعران قرار گرفته است. امّا از نظر محتوا اشعاری که در زمینهی نوروز درزبان گیلکی سروده شده است به چند بخش میتوان تقسیم نمود:
۱ ـ اشعاری که زمینهی اجتماعی دارند و شاعر به بهانة نوروز از فقر و تنگدستی تهیدستان سخن به میانآورده و نوروز را بهانه قرار داده تا از مشکلات جامعه سخن بگوید و به انتقاد از شرایط و اوضاع و احوالنامساعد بپردازد.
۲ ـ اشعاری که به باورداشتها و آداب و رسوم مردم مثل: عروسهگولهی، نوروز خوانی، خانهتکانی،سفرهی هفت سین، سیزده بدر و… اشاره داشتهاند.
۳ ـ اشعاری که به طبیعت و گل و گیاه نظر داشتهاند و نوروز و فرا رسیدن بهار را با نوزایی و زیبایی طبیعتمقارن دانستهاند.
شادمانی و امید به آینده، خوشبینی به زندگی، شاد و خوش زیستن، دوستی و مهرورزی، نوعدوستی وآرزوی سعادت برای دیگران در اغلب اشعار نوروزی شاعران گیلکی سرا تبلور یافته است. در نوشتار ذیلاشعاری که در توصیف نوروز در منابع گیلکی آمده و نگارنده به آنها دسترسی داشته، پیشکش بهدوستداران شعر گیلکی میگردد و بسا این که اشعار دیگری بوده باشد که نگارنده به آن دسترسی نداشتهاست، منابع اشعار آمده در پایان مقاله ارایه میگردد.
نوروز در شعر محسن آریاپاد
محسن آریاپاد شاعر و ترانهسرای گیلانی صاحب دو مجموعه شعر گیلکی «میگیلان» و «اویتامن»در یک غزل گیلکی در توصیف نوروز از آرایههای هنری تشبیه، تمثیل، حسآمیزی، تشخیص، استعاره ومجاز و… بهره گرفته است:
آبا کود ورفا حوت ما، نوروزتا ننه خوسرا کولا، نوروز
حو§ت برجا دوار! زمین تی واسیزندره شانه خوسرا نوروز
آسمان خُب کراخوراوامجههی نده تو ترا جگانوروز
تی واسی کوجهجاویرشته دوستخونیگا یا به تِه نیگا، نوروز
بادکرا باغ§ بولبولا دو خانهِدیپیچَه همّه جا صدا، نوروز
کولا گیفته روخان کُلاناچو جورگیل بنفشا§ن رونما، نوروز
پرا دا خو سیفی§د کوترانارافایی توقایی هوا، نوروز
تی کمر قی§ش کولکه توشکه’ واکونشاخا§ن توشکه، سربنا، نوروز
راد کف! یخ دوسته راوه فُووهنوارا بوستهیه تی را، نوروز
نانی چنقد تی او عسل حلوامرا هیچّی نوخورده، وا، نوروز
(پاد) تی واستی فوکُل دوسته باموبزنه چنتادسکلا نوروز
نوروز
(اسفند، برف را آب کرد نوروزتا بر سرش کلاه نگذارد، نوروز
اسفند را پشت سر بگذار! زمین بخاطر تودارد سرش را شانه میزند نوروز
آسمان خود را بازبینی میکنداینقدر خود را پنهان نکن نوروز
بخاطر تو کوه از جا برخاست و بستنگاهش را به نگاه تو نوروز
باد دارد بلبلِ باغ را صدا میزندکه همه جا صدا بپیچد، نوروز
تپههای کنار رودخانه را رونمایی بنفشهی گیلانزیبا کول گرفته است نوروز
هوای عشق و انتظار، کبوتران سفیدش راپرانده است نوروز
قندیلهای یخ بسته ریخته شدهاندراه بیفت! راهت هموار است نوروز
نمیدانی حلوا عسلی تو چقدر ناشتا میل خوردن به من داده است نوروز
(پاد) بخاطر تو کراوات زده آمده استتا برایت دستکوبی کند نوروز)
محمد تقی بارور انزلی
محمد تقی بارور انزلی شاعر مردمگرا در شعر «مالا» زندگی صیادی را به تصویر میکشد که به دریامیزند تا خرج نوروز و لباسنو فرزندانش را فراهم آورد، امّا اسیر طوفان دریا میشود و به جای لباس نو،کفن به تن میکند، بخشی از شعر مالا:
….خاخوران براره گیفتیدی چو نگولوس
ده و یریز ری، روزا بو کمتر بوخوس
ویریر آقاجان آلان آموندره
او نه دس لباس رنگ برنگ دره
زاکان جه عیدی گب زده گب
ذوق شادی داشتیدی خنده به لب
….
ایواری مالا خانه درواوو
مالا نعش وارد او خانه بوبو
….
بجایه عید لباس، سه ذرع کفن
فیویخته بید، به مالا سر و تن… (چهل تکه ص ۵۹)
(خواهرها، برادر رانیشگون میگرفتند، برخیز پسر، کمتر بخواب روز شده / برخیز آقاجان حالا میآید،در دست او لباسهای رنگ برنگ / بچهها از لباس عید سخن میگفتند، شادمان بودند و خنده به لبداشتند /… ناگهان درِ خانهِ ماهیگیر باز شد و جسد ماهیگیر وارد خانه شد به جای لباسنو عید / سه ذرعکفن به سر و تن ماهیگیر پیچیده شده بود. …)
بارور در شعر دیگری به نام «سیزده بدر» از شادمانی روز سیزده سال نو میگوید:
جه سیزده، قشنگتر شماره ننا
جه دریا، قشنگتر کناره ننا
اگی شادیه جشنْ سیزده به در
هه خورمه روزاهیتا کاره ننا (نازوک لافند ص ۱۱۶)
(از سیزده قشنگتر شمارهای نیست / از دریا زیباتر ساحلی نیست / روز سیزده روز شادمانی است / چنینروز خوبی در هیچ کاری نیست.)
نوروز در شعر محمد بشرا
محمد بشرا شاعر نوگرا و پژوهندة فرهنگ فولکلور در یک شعر کوتاه، سفره عید فقیران را به آفتاببیجان روزهای چلّهی زمستان تشبیه نموده است:
عیدهْ سْفرهْ رنگ به رنگی
تنگه تو شکه خانانه میان
مورداله آفتاوْه
چلّه ابرْه ترکه جا (هرای ص ۶۷)
(در رنگارنگی سفرة نوروز، در خانههای تنگ دستی، آفتاب بیجان است از روزن ابر چلّهی زمستان.)
نوروز در شعر کیاوش بحری
کیاوش بحری شاعر زیباکناری در یک شعر کوتاه از روییدن آلاله و عطر نرگس و خوش باشی نوروزمیگوید:
آلاله سر بیرون باورده
بنفشه واشکوفت
نرگس خو عط§ر مرا بو گرفت
شیمی عید مبارک (گیله وا شماره ۹۲)
(گل لاله قد کشید / بنفشه شکوفه داد / گل نرگس با عطر خود گفت: عید شما مبارک)
نوروز در شعر فرهاد پاکسرشت
فرهاد پاکسرشت شاعر و هنرمند عرصة نمایش در شعر «بهار» عید نوروز و بهار را گرامی میدارد.
درخت تی تی آمِره بهار بو
امی بهار همیشه رادوار بو
عید دمه نان و نوایی داشتیم
نانی که چی حال و هوایی داشتیم… (چهل تکه ص ۲۰۶)
(شکوفة درخت برای ما مثل بهار بود، بهار ما همیشه در گذر بود. هنگام عید نان و نوایی داشتیم. نان کهچه، حال و هوایی داشتیم…)
نوروز در شعر محمود پاینده لنگرودی
زنده یاد محمود پایندة لنگرودی شاعر و پژوهندة فقید در منظومة دلنشین «لیله کو» که در سال ۱۳۴۷سروده شده است، خاطرهها و دلتنگیهای نوروز را توصیف میکند.
لیله کو! لیله کو!
اوروزان «نوروز و نو سال که بونه
گالش ئونِ جاُن جی، سرما شونه
تی سَر «برفی عرق چین» بئنه
بیج بادی «اته کو» سینه زنه
بهاره باد هنه تی حال گینه… (لیله کو، ص ۵۶)
(لیله کوه! لیله کوه!/ آن روزها که نوروز میآید (سال نو ـ روز نو میشود) و سرما از جان دامدارانکوهنشین بیرون میرود / باد شیطان «عرق چین برفی» ترا میبرد / و به سینة «اته کو» میزند / آفتاب گرممیآید و بال ترا میگیرد، و باد بهار حال ترا میپرسد…»
نوروز در شعر رحیم چراغی
رحیم چراغی شاعر و پژوهندهی فرهنگ عامه در شعری به نام «سینزه بدر» آرزوهای خود را گرهمیزند تا چون سبزه سبز شود، برشی از شعر «سینزه بدر»:
….سبزانا ناجه جا تو شکه زنیم
روبارانا اَما خون نوکونیم
چه قشنگیم:
سر به سر، بال به بال
سینزهی سال… (گیله وا شمارة ۳۵)
(سبزهها را با آرزو گره میزنیم / رودخانهها را خونین (آلوده) نمیکنیم / چقدر زیباییم / همه با هم /دست در دست در سینزه سال…)
رحیم چراغی در کتاب «سایه دیمه» در شعر دیگری از سیزده نوروز و از تنگ دستی میگوید:
۱ ـ سینزبَدَ§ر
کلاش کلا§ش
زبیل کو
۲ ـ گدابهار
خالی پئم
۳ـ….
به رادوبُو روزانا ایشماره
پایی§ز کا§س آفتاب… (سایه دیمه ص ۱۰۱)
(۱ ـ دل ضعفه، زنبیل دستی، سیزده بدر ۲ ـ بوی مشت تهی، بهار تنگ دست…)
۳ ـ…. روزهای در راه را میشمارد، آفتاب پریده رنگ پاییزی…
نوروز در شعر یوسف حسنی
زندهیاد یوسف حسنی (یوسف جمال) در یک دو بیتی صمیمی و شاد به نام «عیده بازار» فضایبازارهای هفتگیِ روزهای عید و بوی عطر نان نوروزی را به تصویر میکشد:
ویری عیده بیرون بار خولفه دونه
جوراکون تی عیار خولفه نونه
بوگود مردم کی شورد عید بازار
عجب عطری آیه میمار خونه (گیلهوا شماره ۸۷)
(برخیز دانههای شنبلیله و وسایل پخت نان محلی را آماده کن / تا مردمی که به بازار هفتگی نوروزیمیروند / بگویند عجب عطری از خانة مادر من میآید.»
نوروز در شعر علی ریحانی
علی ریحانی در شعری به نام «سیزده بدر» آرزوهای زنی ساده را به تصویر میکشد که در روز سیزدهبدر به آب رودخانه سنگ میاندازد و آرزو میکند شوهرش مهربان شده و برای او پیراهن و شلوار بخرد:
خاله قزی جان، خبر داری بوشوم مو دیریه پور §دسر
نانی چندر زنای بامو، نیشتهاید او یا سبزه سر
مشته زوبیده و از کودی، گوفتی با مو سینزه بدر
حلیمه خاتون، جاقله به کول اون ده چی گه به تخ§ت سر
سنگ تا وده همش گه یا آب روان، آب روان
بوکون میمرده مهربان، میره فاگیره پیران تومان (چهل تکه ص ۳۹)
(خاله عزیز! آبا خبر داری که من سر پل رفتم، نمیدانی چقدر زنها آمده بودند و روی سبزه نشستهبودند. مشهدی زوبیده میجهید و میگفت: سیزده بدر آمده، حلیمه خاتون، بچه به کول چه میگوید: رویتخته سنگ میاندازد و میگوید: ای آب روان! ای آب روان! شوهرم را مهربان کن! برایم پیراهن و شلواربخرد…!
نوروز در شعر نادر ذکیپور
نادر ذکی پور شاعر لنگرودی در شعر «دیچین فیچین» از خانه تکانی زندگی میگوید:
شوپره خونه بوبو، میتاریکه بخته کوتوم
ایسام اوعیده رافا، تام بیهی دیچین فیچین…(چهل تکه ص ۲۱۷)
(خانة شب پره شده کلبة کوچک من / منتظر آن نوروزی هستم که خانه تکانی بکنم…)
نوروز در شعر جهانگیر سرتیپپور
زنده یاد جهانگیر سرتیپپور در شعر «نوروز» از عید نوروز و سال نو و خرّم بودن روزگاران سخن بهمیان میآورد، این شعر بعدها به وسیلة زنده یاد احمد عاشورپور به صورت ترانه اجراء گردیده است:
تره ببه تازه سال
مِرهم
تره بمانه خوشی اقبال
مِرِهم
تره با یه شادی در همه حال
مِرِهم
به همه کسان، بکس و کاران خوروم ببه روزگاران…(گیله وا شماره ۸ و ۹)
(برای تو سال نو شود برای من هم / خوشبختی و سعادت برای تو باشد برای من هم / شادی در همهحال نصیب تو شود برای من هم / به همه کسان، به فامیل و آشنایان روزگار شاد و خرّم باشد…)
نوروز در شعر ابراهیم شکری
ابراهیم شکری شاعر صمیمی در دو شعر کوتاه به نام «عید نوروز» و «عیدانه» از غذاهای نوروزی،حلوا، تخم مرغ و پول روز عیدی به ایجاز سخن میگوید:
«عیدانه»
عیدانه
ایتامورغانه
ای خاج حلوا
تاصُب بیداری
ایتاپول سیاره
(عیدانه (هدیة عیدی)، یک تخم مرغ / یک برش حلوا/ تا صبح بیداری/ برای یک سکة ناچیز)
«عید روز»
کوتام
آلاوه بوبُو
تلار
تتل بزه
آلبالو آب
حلوا خاج…
کاربزه دستمال سر
سوزنه
(بر فراز کلبه کوچک، روی تالار گل اُخرا / آب آلبالو / برش حلوا… دستمال زردورزی میتابد).
نوروز در شعر حسین شهاب کومله
حسین شهاب کومله شاعر لنگرودی در یک دو بیتی از صفای طبیعت روزهای عید میگوید:
زاکون عیده بشین گیلانه بینن
بشین کوهان، بشین دامانه ببین
بگردین تازه ساله، دشت و صحرا
باغ میان گول ریحانه ببین
(بچهها عید است، بروید گیلان را ببینید، بروید کوهها و جنگلها را ببیند! سال نو را در دشت و صحرا تفرّجکنید، در میان باغ گلِ ریحان را ببینید.)
نوروز در شعر شیون فومنی
زنده یاد شیون فومنی در یک شعر کوتاه از «پیشواز از نوروز» و «تخم مرغ جنگ» که در مراسم مربوطبه روزهای نوروز است، توصیف زیبایی دارد:
کبابی کرکرا
پیشاشو عید
بجار مرزان سر
خوایه داشتن
چارودار
چایی پز عمومرا
مرغانه جنگ؟ ـ (خیاله گرده گیج ص ۱۱۲)
نوروز در شعر محمد قلی صدر اشکوری
محمد قلی صدر اشکوری شاعر رودسری در مجموعة «مابگیته سالان» از نوروز ماه گالشی، کوچچوپانان میگوید و دلتنگی که از کوچ به وجود میآید:
نوروز ما
گالش کوچِ
اشکور مردم رَ
تا سِینه (مابگیته سالان شعر ص ۴۶)
(«نوروز ما» کوچ چوپانان / برای مردم اشکور، اندوهبار است.)
نوروز در شعر محمد فارسی
محمد فارسی شاعر نام آشنای شعر گیلکی در شعر «خالی گیله مرد»، نوروز و بهار را به زنی تشبیه میکندکه پیراهن سبز گلدار پوشیده است:
توپ تا صدا بوخورده
زمستان بنا بوشو
زمین جی خاب دپر کسه
هوا خو هیسته باشلوقا
کوجور بُوبُو رده
واردگاده
یاواش یاواش بهار
خوسبزه گول گوله پیراهنا
توماماگول باغانه سر
فلاگاده…(نسیمه نرمه آواز ص ۵۵)
(همین که توپ صدا خورد (نوروز از راه رسید) زمستان گذشت و رفت، هوا با شلوق خیسش را بردبالای کوه آویخت آرام آرام بهار، پیراهن سبز گلدار خود را، روی تمام باغهای گل تکاند…»
نوروز در شعر قرقرچی
شاعری با نام مستعار قرقرچی در شعری به نام «خانه تکانی عید» که در ضمیمة روزنامة باستان به چاپرسیده است، از فرا رسیدن نوروز و از مشکلات زندگی شهروندان سخن گفته است
در این شعر بخشی از اصطلاحات و آداب نوروزی مثل: آتیل و پاتل، آجیل نوروزی، خانه تکانی، لباسنوروزی آمده است، شعر خانه تکانی سه مصراعی و در ۲۲ بند، بدون رعایت وزن به چاپ رسیده است:
عید نوروز بامو، گول بو کوده دارو درخت
«رضامار» و ول خوره، جوش زنه مثل شلخت
ایتاشوهر بوکونه، شوهر خوب
کاول گاوه گیله مرد اوساده بوشوبجار
اتاقه کشی جاوریز، عید بامومشتی برار
نگفتم فصل زمستان گذره
تو نانی میدان سروقت غروب چی خبره
همهاش جیق و داد، آخ میسر آخ میکمره
بیا بیشیم آتیل و پاتیل بیهینم
بیگیریم از امی خانه کیک و ساس و لابدان
او موقع من شماراگم بخدا از دل و جان
بعد، شیمی دنبه سه چارک ببهه…(گیله واشماره ۸و ۹)
(عید نوروز آمد، درخت و بوته گل کرده/ مادر رضا میجنبد چون غاز خانگی / تا شوهر خوب گیر بیاورد.شالیکار گاو و کابل برداشته بر سر شالی زار رفته / نگفتم فصل زمستان میگذرد.
تو نمیدانی هنگام غروب در میان رشت چه خبر است/ همهاش داد و فریاد است /ای وای سر وکمرم/ بیا برویم آطل و باطل بخریم/ کک و ساس و عنکبوت را از خانه هامان پاکسازی کنیم/
آن گاه من از دل و جان به شما میگویم / بعد از آن عید شما مبارک، دنبة شما سه چارک…»
نوروز در شعر حسن علی محمودی
حسن علی محمودی متخلّص به سروش گیلانی در دو دو بیتی از فرا رسیدن نوروز و بهار، خانه تکانیدلها و شادمانی کودکان سخن به میان میآورد و دعای صد سال به این سالها را ارمغان میدهد وخوشحالی و امید را پیشکش میکند:
بهار بوما دو مرته بیده بی نین
زاکونه خنده و امیده بی نین
دعا کنم زاکون! صد سال به این سال
بمونین و بهار و عیدی بی نین (اَتَکل مَتَکل ص ۱۹)
(بهار آمد، دوباره درخت بید را بنگرید/ خنده و امیدواری کودکان را بنگرید. بچهها دعا میکنم صد سال بهاین سالها، زنده بمانید و بهار و عید را ببینید.)
شب عیده، دچین فی چین بکونین
بشین یادی هم از هفت سین بکونین
اگه تخم بدی در دیل بکاشتین
شمه قربون بشین و یجبین بکونین(اَتَکل مَتَکل ص ۲۳)
(شب عید است بروید خانه تکانی بکنید، بروید یادی هم از سفرة هفت سین بکنید. اگر تخم بدی دردل کاشتهاید، قربانتان گردم، بروید آن را وجین بکنید.)
نوروز در شعر علی اکبر مرادیان گروسی
علی اکبر مرادیان شاعر و پژوهشگر گیلانی در شعر «نوروزی خوان» که رویکرد اجتماعی دارد، بهیکی از آیینهای پیشواز از نوروز یعنی نوروزخوانی نظر دارد، شعر جنبة بهار خواهی و امید به آینده دارد ونوید بخش شادمانی و گرمای زندگیست؟
واکونید پنجرانا
غوروبان دارمه روشنه فانوسا میدس
شانه سر، سبزه بهار
نوروزی خوانمه من
دارمه آلوچه داره تی تی، بید مشکانه بویا
چهارشنبه سوری یه، گرم گومه یا
میمرا عروس گولی، جرگه جرگه جغلان
نوروزی خوانمه من، فانوس روشنا بو، میدس دارم
تی دسه تنگر، واگرمه کونم، هه بهارانه مرا
نوروزی تا بخوایی، من خوانمه
واکونید پنجرانا، من بهارا دارمه میشانه سر
آفتا§ب میدسان، یخ بزه کوچانا، وا آبه کونَه (کیشکرت خوش خبره، ص ۱۲۷)
(بازکونید پنجرهها را/ غروبها فانوس روشنی در دست من/ بر شانهام بهار سبز/ نوروزی خوانهستم، شکوفه درخت آلوچه و بوی بید مشک با من است/ زمزمه گرم چهارشنبه سوری/ با من گروهعروس گل/ گروه گروه بچهها / نوروزی خوان هستم من/ فانوس روشن در دست من / دست یخ زدهات راگرم میکنم با بهاران / شعرهای نوروز دل خواه میخوانم/ باز کنید پنجرهها را / من بهار را بر شانهام دارم/آفتاب در دستان من / کوچههای یخ زده را آب میکند.)
نوروز در شعر رضا مقصدی
رضا مقصدی شاعر غربت نشین گیلانی در یک مثنوی ـ قصیده به نام «گرده کلای» نوستالژی و حسدلتنگی خود را به نظم کشیده است، مهدی اخوان لنگرودی هنرمند و شاعر دیگر لنگرودی ترجمه آزادیاز آن به عمل آورده است که برشی از آن با برگردان فارسی ذکر میشود:
عمو نوروز بوما، گرده کلای
همه مرغونه هدا، گرده کلای
اَمِهای بترکسه دیل هنده
تی دیله موچی بزا گرده کلای
نیاکن ای کرچه افتو بخالی
ته امه جون توادا گرده کلای
احمدِ بشکسته خاله سیبه جه
همه میمونی بدا گرده کلای
اوخ اگر شور شوره وارون بواره
میدیله هندی شوا گرده کلای…(گیله وا شماره ۷۶و ۷۷)
(انبوه دلگرفتگان! آتشیان! نخست زادگان رنج و اندوه! عمو نوروز در تازهترین روز سال / با تیراژهایکه بر تخم مرغهای رنگین نشسته است/ به دیدارتان آمده.
آه گرده کلای! این دل خونین ما باز دلت را بوسه گاه خود کرده است/ نگاه به آفتاب بینداز با گلهایآتش / هیچ میدانی که تنها آفتاب، ترا به بن پایههای ما چفت کرده است و تزیین سوز سفرهاش ازشاخههای پربار درختان «سیب احمد» چراغانی است. آه اگر آن طوفانها بیاید با بارانهای ناگهان وببارند روی همین دلهای کوچک من گرده کلای، گرده کلای…»
نوروز در شعر سیامک یحییزاده
سیامک یحییزاده در مجموعه شعر «من دانم تو» با شعر «عیده بازار» بازار و میدان شهر رشت راتوصیف کرده است:
دیل ناجه
دس تان
هارایی زیی
ایتااسکناس
دو تا
سه تا…
ای ساعت پسی
هسا
هر چه دوستی
نو بوستی خوها را یا فارسه
تا واخبرا را ببه
کم کم دا§غ بازار
دی§ل گب ناجا
هو یا کورش’ کوده!….»(من دانم، تو ص ۱۲۵)
(آرزوهای دل، کف دست/ فریاد میزد: یک اسکناس، دو تا، سه تا…ساعتی پس از آن، اکنون / هر چهمیدوید، نمیشد به فریادش برسد تا آگاه شود/ اندک اندک بازار داغ ـ آرزوهای حرف دل - آن جاخاکستر…»
اشعار نوروز خواهی در سرودههای شاعران گیلکی سرا به ویژه اشعاری که در توصیف بهار وزیباییهای طبیعت سروده شده است، دفتر و دیوانی را شامل میشود، اما به قول یک مثل گیلکی «کمتربخور، جمعتر بوخوس = کمتر بخور جمعتر بخواب» در این وجیزه به همین بسنده میکنیم
بهاران خجسته باد
منابع:
۱ ـ بارور، محمد تقی ـ نازوک لافندـ رشت، فرهنگ ایلیا، ۱۳۸۶
۲ ـ بشرا، محمد ـ هرای ـ رشت، پارس هخامنش، ۱۳۸۲
۳ ـ پاینده لنگرودی، محمود ـ لیله کوه ـ بی جا، بی نا، ۱۳۵۹/
۴ ـ چراغی، رحیم ـ سایه دیمه و سه دفتر دیگر ـ رشت، گیلکان ۱۳۸۴/
۵ ـ شیون (فومنی) ـ خیاله گرده گیج ـ تهران، ثالث، ۱۳۸۷/ ـ
۶ ـ صدر اشکوری، محمد قلی ـ ما بگیته سالان ـ تهران، رود، ۱۳۸۰
۷ ـ عباسی، هوشنگ ـ شاعران گیلک و شعر گیلکی (جلد اول و دوم) ـ رشت، گیلکان (۱۳۷۶ ـ ۱۳۸۲)
۸ ـ فارسی، محمد ـ نسی§م نر§م آواز ـ رشت، گیلکان، ۱۳۷۵/
۹ ـ گیله وا(ماهنامة فرهنگی، هنری، پژوهشی) شمارههای ۸ و ۹ ـ ۳۵ ـ ۸۷ ـ ۹۲/
۱۰ ـ محمودی، حسن علی ـ اَتَکل مَتَکل ـ چاپخانة زر، ۱۳۴۸/
۱۱ ـ مرادیان گروسی، علی اکبر ـ کیشکرت خوش خبره ـ رشت، گیله مرد، ۱۳۸۴/
۱۲ ـ نوزاد، فریدون ـ چهل تکه ـ رشت، به سعی محمد حسین خدایاری، ۱۳۷۲/
۱۳ ـ یحیی زاده، سیامک (سین. سیامک) ـ من دانم، تو ـ رشت، مؤلف، ۱۳۸۵/
گیلان ما
فصلنامه سیاسی - ادبی- فرهنگی
موسس: شادروان حاج علی فائق / تاسیس ۱۳۲۸
صاحب امتیاز و مدیر مسئول: دکتر محمد علی فائق ايميل :
mfaegh AT yahoo.com
سردبیر: فریدون نوزاد
شورای دبیران: احمد اداره چی گیلانی، مهران برزگر ماچیانی، افشین پرتو، مصطفی فرض پور ماچیانی، دکتر عبد الکریم گلشنی، احمد محامد، دکتر غلامحسین مهدیزاده
نشانی:
ایران، گیلان، رشت، خیابان امام خمینی، مقابل بانک رفاه کارگران، کوچه فائق، شماره ۲۱۵، طبقه سوم
تلفکس: ۳۲۳۱۱۸۲-۰۱۳۱ صندوق پستی: ۱۶۷۷
اشتراک سالیانه داخل ایران با هزینه پست: ۴۵۰۰۰ ریال
اشتراک سالیانه خارج با هزینه پست: ۲۵ دلار
نشانی بانکی: ایران، گیلان، رشت، بانک تجارت (شعبه پورسینا)، شماره حساب جاری ۵۵۲۵۵، کد ۸۱۱۰ به نام دکتر محمد علی فائق
پاسخ خود را بنویسید