تازه‌های پزشکی

چه کسانی در معرض «پارکینسون» هستند؟

دکتر داریوش نسبی متخصص مغز و اعصاب گفت: بیماری پارکینسون یک اختلال عصبی تدریجی است که در اثر کاهش سلول‌های مغزی تولیدکننده دوپامین‌ به وجود می‌آید. نبود این سلول‌ها منجر به از دست دادن کنترل ماهیچه‌های صاف و لرز‌ش‌های غیرقابل کنترل می‌شود.

وی یادآور شد: بسیاری از افراد به دلیل عدم آگاهی، علایم بیماری را مربوط به تغییرات افزایش سن می‌دانند. به عنوان مثال لرزش را به پیری، سفت شدن عضلات را به آرتروز، حالت قوز و خمیدگی را به پوکی استخوان ربط می‌دهند. نکته قابل توجه این است که به طور معمول علایم پارکینسون ابتدا در یک سمت بدن پدیدار می‌شوند و با گذشت زمان به سمت دیگر هم راه پیدا می‌کند. بنابراین اگر دو علامت یا بیشتر (در یک سمت بیشتر از سمت دیگر) در فردی دیده شود، تشخیص پارکینسون داده می‌شود؛ مگر این‌که علایم دیگری هم‌زمان وجود داشته باشد که بیماری دیگری را مطرح کند. در هر حال برای تشخیص باید به پزشک مراجعه شود.

نسبی علایم شایع بیماری را لرزش، سفتی عضلات، غیرطبیعی بودن قامت (خمیده)، بی‌نظمی حرکات بدن، راه رفتن نامتناسب به حالتی که پاها به زمین کشیده می‌شوند که فاصله پاها نسبت به هم بیشتر از حالت طبیعی است، دانست و گفت: مشکل در سخن گفتن، تغییرات صدا (ضعیف و بم)، از بین رفتن حالت طبیعی چهره (ثابت شدن صورت یا خیرگی چشم)، اختلال در جویدن و بلع، آبریزش دهان، افسردگی، عصبی بودن، مشکلات در به خاطر سپردن یا به یادآوردن اطلاعات جدید از دیگر علایم بیماری است. این بیماری با چهار علامت اصلی مشخص می‌شود که به صورت ارتعاش دست و پا در حالت استراحت (لرزش بیمار همزمان با ارتعاش دست و پا در حالت استراحت)، آرام شدن و کندی حرکات، سختی حرکت و خشک شدن دست، پا و بدن و نداشتن تعادل بروز می‌کند. تشخیص بیماری به‌طور معمول مبتنی بر معاینه فیزیکی است، اما بررسی‌های طبی و اسکـن مغـز نیـز برای اطمینـان از عـدم وجـود بیماری‌های دیگـر و رد سـایر اختـلالات انجـام می‌شود. غربـالگـری حس بویـایی نیـز می‌تواند به تشخیص زودهنگام بیماری پارکینسون قبل از ظهور علایم حرکتی این بیماری کمک کند. یک تحقیق جدید نشان می‌دهد مردانی که کمترین قدرت بویـایی را داشتند 2.5 برابر کسـانی که قویترین حس بویایی را داشتند به پارکینسون مبتلا شـدند. بنـابراین اختـلال یا از دست دادن حس بویایی پیش نشـانگر پارکینسون است و می‌تـواند بیماری را از چندین سال قبل پیش‌بینی کند. این موضوع برای توقف یا کند کردن پیشرفت بیماری اهمیت زیادی دارد.

این متخصص مغز و اعصاب یادآور شد: این بیماری اغلب در سنین 50 تا 70 سالگی ایجاد می‌شود و میزان شیوع آن در مردان بیشتر از زنان است. با این حال ابتلای به این بیماری در سنین پایین‌تر نیز گزارش شده است. پارکینسون یک اختلال حرکتی است که بر اثر نابودی برخی سلول‌های مغزی بروز می‌کند. افراد مبتلا دچار لرزش می‌شوند، اما این بیماری غیرقابل علاج می‌تواند به فلج و در نهایت مرگ نیز منجر شود.

نسبی با اشاره به این‌که علت بیماری پارکینسون معلوم نیست، گفت: مطالعات اخیر نشان داده‌اند که عوامل ژنتیکی و محیطی از قبیل سابقه فامیلی مثبت، جنسیت مذکر، ضربه به سر، تماس با آلاینده‌ها (به ویژه حشره کش‌ها و آلودگی هوا)، آسیب مغزی، رژیم‌های غذایی حاوی مقادیر بالای چربی‌های اشباع نشده، کمبود اسیدفولیک و ویتامین ‌D و B12، دیابت، استفاده از آب چاه یا مصرف ترکیبات آفت‌کش، استرس و شیوه نوین زندگی در بروز این بیماری موثرند.

وی با تأکید بر این‌که با حذف یا کاهش عوامل خطرساز در طول زندگی، تغییر سبک زندگی و تغذیه سالم می‌توان به پیشگیری از ابتلا به این بیماری کمک کرد، گفت: 50 تا 80 درصد موارد پارکینسون به دمانس (اختلال در مهارت‌های ذهنی و عملکردی، از دست دادن حافظه و سایر توانایی‌های شناختی) مبتلا می‌شوند، اما متأسفانه تاکنون درمانی برای این بیماری یافت نشده و درمان‌های موجود به منظور کاهش علایم، کنترل بیماری، جلوگیری از ناتـوان شدن و از کـار افتـادگی بیمـار مبتلا انجـام می‌پذیرد.

نسبی در پایان گفت: از آن‌جا که خطر ابتلا به پارکینسون در افرادی که با سموم آفت‌کش در ارتباط هستند، بالاست، کشاورزان بیشتر در معرض ابتلا به پارکینسون هستند.

کاهش قدرت شنوایی با بروز پوکی استخوان

به گزارش گروه بهداشت و سلامت قدس آنلاین: گروهی از محققان مرکز پزشکی دانشگاه پکن به سرپرستی دکتر کای جین تیان، بر روی بیش از 10 هزار بیمار که بین سال های 1999 تا 2008 به پوکی استخوان مبتلا شده‌اند مطالعه کردند و آن‌ها را با بیش از 32 هزار فرد سالم مقایسه کردند.

در پایان سال 2011، بیش از 76 درصد از مبتلایان به پوکی استخوان با ناشنوایی ناگهانی- از دست رفتن سریع شنوایی- دست و پنجه نرم می‌کردند. این نوع ناشنوایی می‌تواند در یک یا چند روز در هفته بروز کند. یافته‌های دانشمندان نشان می‌دهند، در حدود نیمی از افرادی که ناشنوایی ناگهانی را تجربه کرده‌اند، دوباره توانایی شنیدن را از دست خواهند داد، اما در بیش از 85 درصد افرادی که پوکی استخوان را کنترل یا درمان کرده‌اند، اندک اندک حس شنوایی باز می‌گردد.

دکتر کای جین تیان گفت: “نشانه‌های گوناگون نشان می‌دهند که بروز پوکی استخوان علاوه بر استخوان‌ها بر سیستم قلب و عروق و مغز نیز تأثیر می‌گـذارند.” او افـزود: “از دست دادن ناگهـانی شنوایی ممکن است با مشکل دیگری که با پوکی استخوان ارتباط دارد نیز مرتبط باشد.”

دیابتی‌ها میوه را با پوست بخورند

دکتر فرزانه روحانی در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا، با اشاره به این‌که افرادی که مبتلا به  دیابت هستند می‌توانند با توجه به نظر پزشک تغذیه از کربوهیدرات پیچیده مانند نان، برنج و  سیب‌زمینی استفاده کنند، گفت: افراد مبتلا به این بیماری بهتر است مانند هر فرد سالم دیگر از مصرف روغن‌های حیوانی، کره، خامه و مواد سرخ شده پرهیز و اغلب از روغن‌های گیاهی، شیر و ماست کم‌چرب استفاده کنند.

وی با اشاره به این‌که رژیم غذایی کودکان مبتلا به دیابت با کودکان سالم تفاوت عمده‌ای جز محدودیت در مصرف کربوهیدرات ساده ندارد، یادآور شد: مصرف پروتئین برای این بیماران هیچ محدودیتی ندارد و بهتر است از تمام گروه‌های غذایی استفاده کنند. مبتلایان به دیابت باید وعده‌های غذایی مرتب داشته باشند و تلاش کنند که حجم غذایی خود را در وعده‌های مختلف تقسیم کنند تا از افزایش حجم مواد غذایی در یک وعده پرهیز شود.

روحانی با تأکید به این‌که به دیابتی‌ها توصیه می‌شود بیشتر از نان سبوس‌دار مانند سنگک استفاده کنند، بیان کرد: مصرف میوه‌ها با پوست می‌تواند موجب کاهش سرعت جذب قند خون شود. بنابراین بهتر است افراد سبزیجات،  کلم،  کاهو،  خیار  و   کرفس را در برنامه غذایی روزانه خود قرار دهند. افرادی که به شیوه قدیمی از انسولین استفاده می‌کنند باید جهت پیشگیری از افت قند خون در اواسط صبحانه و ناهار، ناهار و شام یک میان وعده داشته باشند، خاطرنشان کرد: بیمارانی که به روش جدید با قلم گلاژین و آسپارت درمان می‌شوند، آزادی بیشتری در رژیم غذایی خود دارند.

پرش چشم نشانه‌ی چیست؟

پرش‌ها‌ی چشم، تیک‌ و انقباض عضلانی‌ پلک‌ها بسیار رایج هستند. این گرفتاری‌ها معمولاً پلک پایین یک چشم را درگیر می‌کنند، اما امکان دارد که پلک بالایی نیز درگیر شود و اغلب آنها دائمی نیستند البته ممکن است هفته‌ها یا حتی ماه‌ها طول بکشند.

به دلیـل تحریک اعصـاب عضـلات چشـم، تحریکات عصبی و روانی، استرس و اضطراب و یا حادثه‌ای که اعصاب شما را تحت تأثیر قرار داده پیش می‌آید و پس از رفع مشکل پیش آمده به خودی خود برطرف می‌شود. احتمالاً در جایی کار یا زندگی می‌کنید که منبع نور آن‌جا، شدید یا حاصل لامپ‌های سفید مهتابی است. کم‌خوابی یا عدم استراحت چشم را نیز می‌توان به نشانه‌های خستگی افزود.

با کاهش میزان تابش نور یا افزودن لامپ‌های زرد معمولی (از جنس فنر یا سیم فلزی) و نیز استراحت، دور شدن از وسائل نوری ظاهراً یکنواخت اما دارای تشعشع (مثل مانیتـورها)، کمپـرس ناحیـه چشـم، استراحت و خواب به میزان لازم و مانند آن عضلات پلک آرامش قبل را بازیافته، پرش پلک نیز متوقف می‌شود. پریدن پلک چشم علامت کمبود مواد معدنی است. کمبود موادی چون منیزیوم و کلسیم در بدن باعث پرش غیرارادی پلک می‌شود. اگر چنین باشد، به سبب کمبود منیزیوم در دست‌هایتان هم لرزش خفیفی را حس می‌کنید و افزون بر آن اسپاسم‌های عضلانی گاه به گاه، خواب رفتن دست‌ها یا پاها، احساس گرفتگی گلو یا شانه یا گردن نیز به سراغتان می‌آید. در این‌صورت باید به پزشک مراجعه کنید و زمانی در حدود ۲ تا ۳ ماه مکمل‌ها یا کپسول‌های حاوی منیزیوم و کلسیم میل کنید!

این زمان طولانی به خاطر آن است که مواد یافت شده به خوبی به همه اعضای بدن برسد. گاهی نیز کمبود ویتامین B6 باعث پرش پلک در افراد می‌شود. در این صورت لب‌هایتان هم خشک به نظر می‌رسد.

چرا پا را قلب دوم می‌نامند؟

دکتر سیروس ملک‌پور در گفت‌وگو با سینا با اشاره به این‌که پا قلب دوم است و مراقبت‌های لازم درباره این عضو بدن گفت: همان‌طور که قلب خون را در بدن پمپاژ می‌کند و به همه اعضای بدن می‌رساند، در عضلات پشت پا یعنی عضلات سه ساق دریچه‌هایی وجود دارد که باید خون را مانند تلمبه پمپاژ کند و از پا خون را بالا بکشد.

این متخصص ارتوپد درباره مراقبت از پا ابراز داشت: حفاظت از پا از کارهایی است که باید به آن بسیار توجه کرد، زیرا پا و اندام تحتانی از پرکارترین اعضای بدن هستند که هر روز باید مسافتی را طی کند پس حتماً باید برای سلامت و زیبایی پا زمان گذاشت.

به “پا” اهمیت بدهیم. ملک‌پور با بیان این‌که اکثر مردم به پا اهمیت نمی‌دهند و آن را نادیده می‌گیرند، خاطرنشان کرد: با بالا رفتن سن، خشکی در پا ایجاد می‌شود که باعث می‌شود پیری و تغییر رنگ در ناخن افزایش یابد. به هنگام استفاده از صندل به ویژه در بانوان گرد و غبار باعث آلودگی پا می‌شود که باید به بهداشت پا توجه جدی‌تری صورت گیرد اما اگر صندل به پا فشاری وارد نکند اشکالی ندارد. درباره‌ی شست و شوی پا برخی از جوش شیرین استفاده می‌کنند، اما برخی معتقدند که آب و صابون کفایت می‌کند، سپس باید لای پا را پس از شستن با کرم چرب کرده و ناخن‌ها نیز کوتاه باشد. بیمارانی که دچار پای دیابتی می‌شوند بیشتر دچار مشکلات پا و عفونت‌های بیشتری در پا می‌شوند.

این فوق تخصص ستون فقرات درباره پوشیدن کفش‌های بسته بدون جوراب اظهار کرد: حتماً به همراه کفش باید جوراب نیز پوشیده شود زیرا مو و پا از نقاط آلوده بدن محسوب می‌شوند.

ملک‌پور تأکید کرد: برای محافظت بیشتر از پا باید کفش‌های راحت پوشیده شود و اهمیت این نکته در بیماران دیابتی بیشتر حایز اهمیت است.