سه حاكم گناهكار؛ جمشيد، فريدون و كاووس

     دکتر ژیلا ده بزرگی*

چكيده:

روایت‌ها و داستان‌های کهن سرزمين ايران، برخاسته از فرهنگ ایرانی و بینش‌های کهن، ساليان سال معاني را در خود حفظ و پاسداري نموده‌اند. «گناه»، يكي از معاني است كه هسته و زيرساخت اصلی و اولیه‌ي برخي از داستان‌هاي كهن را به وجود آورده است. در بين داستان‌ها و روایت‌های کهن ایرانی، سه چهره‌ي باستاني هستند كه در بين همتايان خود از شهرت بيش‌تري برخوردارند: جمشید، فریدون و کاووس. پيشينيان ما در داستان زندگي اين سه شخصيت، معني و مفهوم گناه را براي فرزندان خود و آيندگان تشريح كردند. ادامه‌ی خواندن

سرمقاله

از ملک ادب حکم‌گزاران همه رفتند!

دست‌اندرکاران مجلّه‌ی «گیلان‌ما» در آغاز سال جدید بار گران از دست دادن تعدادی از جمع مهرورزان گیل، چون دکتر تائب، دکتر یزدانی، دکتر نقوی و کسانی دیگر را روی دوش داشتند که درگذشت یکی از یاران مؤثر شورای دبیران، استاد مصطفی فرض‌پور ماچیانی، سنگینی آن بار را دوچندان کرد. او در غروب بیست و سوم فروردین‌ماه 1393 این جهان را بدرود گفت و به حق پیوست، ضایعه‌ای که باورش دشوار است ولی حقیقتی‌ست تلخ. ادامه‌ی خواندن

درختان مقدس از اسطوره تا امروز

 ام البنی قهرمانی مخسری*

چکیده

درخت از دیرباز نزد اقوام مختلف گرامی بوده و توانسته نقش و ارزش خود را همپای دیگر عوامل حفظ نماید، عوامل طبیعی دیگری مثل آب، آتش، سنگ و غیره که در منظر عامه همیشه به ارزشی آئینی مورد تقدیس و تکریم واقع می‌شده است. به نظر می‌رسد چنین رویکردهایی در روزگاران دور اگر با منطق همان روزگاران قیاس شود چه بسا منطق پذیرتر و قابل فهم‌تر باشد. چرا که تنها در اعصار کهن بود که برای این‌گونه پدیده‌ها روح قائل بودند و هستی‌ِ جاندار زنده‌اش را به تقدیس برگزار می‌کردند. ادامه‌ی خواندن

نظری گذرا به تتبعات دو نادره‌گوی زمان سلمان ساوجی و حافظ شیرازی

فریدون نوزاد

چون بیان باورداشت‌های آزاد و بیرون از سیطره‌ انجذاب و ارعاب، بدون خروج از جنبه ادب و احترام، نمایان‌گر هر جامعه پیشرفته است، و با اعتراف بر این که هیچ‌گونه قضاوتی در برتری یکی از ناموران (خواجه شمس‌الدین محمد حافظ و خواجه جمال‌الدین سلمان ساوجی) بر دیگری در میان نیست، کمترین تسوید این صفحات را ضرور میداند. ادامه‌ی خواندن

ابتکارهایی در ارزشیابی طرح‌های کشاورزی

ترجمه: احمد محامد

شرح موفقیت‌های بسیاری از طرح‌های توسعه کشاورزی که در نشریات جهان آمده حاکی است که هر یک از طرح‌ها به درجات زیاد و معنی‌داری در رابطه با مسائل علمی و فنّی بوده‌اند. در واقع به‌خوبی و درستی نشان داده شده که راه دست‌یابی ساده‌تر، کم‌هزینه‌تر و بادوام و سهولت کاربرد نتایج طرح‌های موفق‌تر فقط با بکارگیری بیشتر دانش و فناوری میسّر است. در مجتمع‌های توسعه کشاورزی عملاً کارشناسان با نیازهای مشهود و متداول و تجزیه و تحلیل‌های نسبی علمی آشنایی دارند، ولی توجّه خیلی کمتری به کاوش و تجربه‌های فنّی و کاربردی جدید می‌شود. البته این در پایداری طرح‌های توسعه کشاورزی و کُلّاً در اقتصاد تأثیرگذار است و جا دارد که خیلی سریع و هرچه زودتر تجدید‌نظری در آن صورت گیرد. ادامه‌ی خواندن

کتاب‌ها و نشریه‌های رسیده

نامگذاری و وجه تسمیه آبادی‌های گیلان

  • · دکتر حسن دادرس،

   مهندس فرامرز کوچکی‌زاد

  • · ناشر: رشت، بلور
  • · چاپ نخست: 1393، 448ص، رقعی
  • · قیمت: 18000 تومان

کتاب با یک مقدمه و پیش‌گفتار در چهار بخش فراهم آمده است. در بخش اول منشای نام‌های آبادی‌های گیلان مورد بررسی قرار گرفته است، در این بخش اسامی برگرفته از عناصر چهارگانه، خصایص طبیعی زمین، نام گیاهان و جانوران، اعداد، اقوام، اشخاص، رنگ‌ها، مشاغل، اسطوره‌ها و نام‌های مذهبی مورد مطالعه قرار گرفته و در بخش دوم وندواژه‌ها و در بخش سوم فرهنگنامه‌ی آبادی‌ها به ترتیب حروف الفباء و در بخش چهار لغت‌نامه آمده و در پایان منابع مورد استفاده معرفی شده‌اند. تلاش مؤمنان، کوشش درخوری برای شناخت آبادی‌های گیلان است.

  ادامه‌ی خواندن

موسیقی در آیینه‌ی زندگی بحثی در مردم‌شناختی محتوای ترانه‌های استاد فریدون پوررضا

 هوشنگ عباسی

مدخل:

عناصر و اجزا و مفاهیم ترانه‌های استاد فریدون پوررضا زمینه‌ی فولکلور دارند و محتوای اشعار آن از فرهنگ عامه تأثیر پذیرفته‌اند. این آهنگ‌ها و آواها در جریان دهه‌ها و سده‌های مختلف شکل گرفته‌اند و جزو سرمایه‌های فرهنگی و معنوی جامعه‌ی ما محسوب می‌شوند. ادامه‌ی خواندن

فراخوان مقاله

فصلنامه‌ی گیلان‌ما درصدد است به پاس حفظ و نگهداری محیط‌زیست گیلان ویژه‌نامه‌ای به نام «رودخانه‌ها، طبیعت و محیط‌زیست گیلان» چاپ و منتشر نماید. لذا از همه‌ی پژوهشگران، کارشناسان و اساتید و دوستداران طبیعت و محیط‌زیست گیلان که علاقه‌مند به همکاری در این زمینه هستند، می‌توانند مقالات و نوشته‌های خود را تا پایان آبان‌ماه سال جاری به آدرس گیلان‌ما پست کنند. ادامه‌ی خواندن

دکتر محمدصادق پیروز دانشمند فروتن، نیکوکار و بردبار

انسان فروتن، دانشمند، بردبار و نیکوکار. آرمان‌های انسان‌دوستانه‌اش از وی چهره‌ای شاخص، برتر و الگو به وجود آورده است.

دکتر محمدصادق پیروز به سال 1302 خورشیدی در لاهیجان دیده به هستی گشود. تحصیلات دوره‌ی ابتدایی را در مدارس اکبریه و حقیقت لاهیجان طی نمود و دوره‌ی دبیرستان را در مدرسه‌ی شاهپور رشت به پایان برد و در سال 1319 دیپلم گرفت. در همان زمان در مسابقه‌ی ورودی دانشکده‌ی پزشکی تهران پذیرفته شد و در سال 1325 خورشیدی پایان‌نامه‌ی پزشکی خود را زیر عنوان «اشکال خطرناک تب راجعه و بررسی دوباره‌ی ضایعات تشریحی آن‌ها» با درجه‌ی ممتاز سپری کرد. در سال 1330 در امتحان دستیاری چشم‌پزشکی پذیرفته شد و پس از پایان دوره‌ی تخصصی در بیمارستان فارابی تهران به کار اشتغال یافت. ادامه‌ی خواندن